Nederland herindustrialiseert: van kostenoptimalisatie naar risicogedreven uitvoering

Nederland herindustrialiseert:
van kostenoptimalisatie naar risicogedreven uitvoering

Capgemini Nederland
augustus 2026

Van kostenoptimalisatie naar risicogedreven uitvoering. Ontdek hoe Nederlandse organisaties risico’s centraal stellen en AI inzetten om supply chains & operations veerkrachtiger, flexibeler en concurrerender te maken.Contents

Nederland herindustrialiseert:
van kostenoptimalisatie naar risicogedreven uitvoering

Executive summary

'De vraag is niet óf organisaties hun operating model moeten aanpassen, maar hoe snel zij durven te transformeren van kosten- naar risicogedreven besluitvorming.'

Wereldwijde verstoringen maken duidelijk dat kostenoptimalisatie alleen niet langer voldoende is als leidend principe voor operating models. Geopolitieke spanningen, handelsrestricties, energie-onzekerheid en afhankelijkheid van kritieke grondstoffen dwingen organisaties om anders naar hun supply chains te kijken. Herindustrialisatie is daarom niet zozeer een terugkeer van productie naar eigen land, maar een strategische keuze om risico's beter beheersbaar te maken.

Voor Nederlandse bedrijven is deze ontwikkeling bijzonder relevant. De Nederlandse economie is sterk verweven met internationale waardeketens en daardoor gevoelig voor geopolitieke en economische schokken. Tegelijkertijd biedt technologie, en in het bijzonder AI, nieuwe mogelijkheden om supply chains transparanter, flexibeler en veerkrachtiger te maken.

Organisaties die risico's centraal stellen in hun besluitvorming, AI structureel inzetten en investeren in zowel technologie als talent, bouwen aan een toekomstbestendig operating model.

Management challenge

Bedrijven worden geconfronteerd met structurele verstoringen die direct impact hebben op leveringszekerheid, marges en groeivermogen.

Belangrijkste oorzaken:

Geopolitieke spanningen
Handelsrestricties
Toeleveringsrisico's
Energieonzekerheid
Tekort aan talent en kennis
Toenemende afhankelijkheid van kritieke componenten

Hierdoor verschuift de focus van maximale efficiëntie naar maximale veerkracht.

Key findings

'Herindustrialisatie van de supply chain draait om bewust keuzes maken op basis van risico's over de hele keten.'

1. Herindustrialisatie heeft wereldwijd momentum

73% van de organisaties ontwikkelt of implementeert een herindustrialisatiestrategie
72% wil meer controle krijgen over supply chains en kritieke afhankelijkheden
64% van de Europese organisaties kiest voor friendshoring-strategieën

2. Nederland voelt de urgentie sterker dan de rest van de wereld

67% van de Nederlandse bedrijven heeft een herindustrialisatie-strategie geïmplementeerd of in ontwikkeling
90% zegt dat geopolitieke spanningen invloed hebben op productiebeslissingen
41% investeert in het terugbrengen van (delen van) de keten naar Nederland

3. Herindustrialisatie draait niet om reshoring

Het doel is niet om alle productie terug te halen. Succesvolle organisaties kiezen voor:

Hybrid shoring
Friendshoring
Risicospreiding
Flexibele supply chains
Datagedreven besluitvorming

De optimale mix verschilt per sector, regio en producttype.

Succesvolle organisaties onderscheiden zich door drie principes:

'In een risicogedreven wereld is wachten zelf het grootste risico.'

1. Risico wordt een strategische KPI

Niet alleen kosten, maar ook veerkracht en leveringszekerheid bepalen keuzes.

2. Supply chains worden besluitvormingsplatforms

Supply chains verschuiven van operationele functie naar strategisch stuurmechanisme.

3. AI wordt ingebouwd in het operating model

Niet optimaliseren van bestaande processen, maar processen opnieuw ontwerpen vanuit AI-first principes.

De uitdaging zit niet in strategie maar in uitvoering

Veel organisaties beschikken al over roadmaps, maar missen:

Integratie tussen business en technologie
Samenhang tussen processen en data
Opschaalbare AI-capabilities
Governance voor risicogedreven besluitvorming

Daardoor blijven initiatieven steken in pilots en lokale optimalisaties.

Drie acties voor bestuurders:

1. Maak risico leidend in besluitvorming

Integreer risicoafwegingen structureel in governance en operating models.

2. Investeer tegelijk in AI én mensen

Technologie zonder vaardigheden vergroot juist nieuwe risico’s.

3. Herontwerp supply chains vanuit veerkracht

Focus niet op maximale efficiëntie maar op optimale weerbaarheid